Brutomarge is de brutowinst als deel van de omzet: omzet min de directe kosten van die omzet (de inkoopwaarde of kostprijs), gedeeld door de omzet. Nettomarge is de nettowinst als deel van de omzet: wat overblijft nadat alle kosten zijn afgetrokken, inclusief bedrijfskosten, rente en belastingen. Brutomarge zegt iets over je prijs en inkoop, nettomarge over je hele bedrijfsvoering.
Twee bedrijven met dezelfde omzet en dezelfde winst kunnen er heel anders voor staan. Het ene verdient zijn geld op een ruime marge per product en heeft hoge vaste kosten; het andere werkt met krappe marges en een slanke organisatie. Brutomarge en nettomarge laten dat verschil zien. In dit artikel lees je wat ze betekenen, hoe je ze berekent en waar je ze vindt.
Brutomarge: wat overblijft na de directe kosten
De brutowinst is je omzet min de inkoopwaarde: de directe kostprijs van wat je hebt verkocht. De brutomarge is die brutowinst als deel van de omzet:
Brutomarge = (omzet − inkoopwaarde) / omzet × 100
Corporate Finance Institute omschrijft de brutomarge als het deel van elke euro omzet dat je overhoudt als brutowinst. Wat overblijft, gebruik je om de overige kosten te betalen, zoals personeel, huur en rente. Een puur rekenvoorbeeld om de formule te laten zien: bij 100.000 euro omzet en 60.000 euro inkoopwaarde is de brutowinst 40.000 euro en de brutomarge 40 procent.
De brutomarge reageert vooral op je prijzen en je inkoop. Verhoog je je prijzen of koop je goedkoper in, dan stijgt hij. Geef je meer korting, dan daalt hij.
Nettomarge: wat overblijft na alle kosten
De nettowinst is wat overblijft nadat alle kosten zijn afgetrokken: de inkoopwaarde, de overige bedrijfskosten, afschrijvingen, rente en belastingen. De nettomarge is die nettowinst als deel van de omzet:
Nettomarge = nettowinst / omzet × 100
De nettomarge zegt iets over je hele bedrijfsvoering. Een goede brutomarge met een lage nettomarge betekent dat de vaste kosten veel van de brutowinst opeten. Corporate Finance Institute noemt de brutomarge, de operationele marge en de nettomarge de drie belangrijkste winstgevendheidsratio’s.
EBITDA als tussenstap
Tussen brutowinst en nettowinst zit een tussenstap: EBITDA. Dat is de brutowinst min de overige bedrijfskosten, dus het resultaat vóór afschrijvingen, financiële posten en belastingen. Het laat zien wat je operationele activiteiten opleveren voordat investeringen en financiering meetellen.
Hoe je de marges leest
Vergelijk marges niet zomaar tussen branches. Volgens Corporate Finance Institute heeft een dienstverlener met lage productiekosten een hoge brutomarge en een maakbedrijf met hoge productiekosten een lagere, zonder dat het een beter presteert dan het andere. Vergelijk je marges daarom vooral met je eigen vorige periodes en met bedrijven in dezelfde branche.
Kijk ook naar de richting. Daalt je brutomarge terwijl je omzet stijgt, dan groei je mogelijk met korting of met duurdere inkoop. Blijft de brutomarge gelijk maar daalt de nettomarge, dan zit de oorzaak in je overige kosten.
Waar je de cijfers vindt
In APIboard Studio staat het dashboard Winst en verlies, op basis van je gekoppelde boekhouding, zoals Moneybird, Exact Online, Twinfield of e-Boekhouden. Op de pagina Resultaat zie je de omzet, de brutomarge in euro, de overige bedrijfskosten en EBITDA, elk vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Op de pagina Kostenanalyse staat daarnaast een winst- en verliesoverzicht. Een nettomarge als percentage staat er niet als vast kengetal; die bereken je zelf uit het resultaat en de omzet. Welke andere KPI’s je kunt volgen, lees je in financieel dashboard: welke KPI’s; hoe je cijfers tegen een begroting legt, in budget versus realisatie. Meer over de dashboards staat op data analyseren.
Onze tip: volg je brutomarge per maand, niet alleen per jaar. Een dalende marge zie je dan binnen een paar maanden, in plaats van pas bij de jaarcijfers.
